Kompulsywne objadanie się - kompendium




31 paź , Paulina Pawełczyk
Tagi:


Co to jest?

 

Kompulsywne objadanie się zostało zaklasyfikowane do grupy zaburzeń odżywiana.

Według Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (DSM-V) to „spożywanie dużych ilości pokarmu w niekontrolowany sposób, bez odczuwania silnego głodu”.  Podczas napadu nasza potrzeba jedzenia jest tak silna, że nie zdajemy sobie sprawy z tego jak dużo pokarmu pochłaniamy.

W tym momencie  liczy się dla nas tylko to, by jeść i  jeść, i jeść.

 

Kompulsywne objadanie się – objawy, czyli co powinno nas zaniepokoić?

            Jest kilka sygnałów, których występowanie powinno wzbudzić naszą czujność. Na wiele z nich nie zwracamy uwagi, bo wyglądają bardzo niepozornie. Nikt z nas sięgając po coś do lodówki, nie zastanawia się, czy robi to bo jest głodny,  bo ma na  coś ochotę czy po prostu, bo mu się nudzi? Jedzenie bez uczucia głodu to jeden z podstawowych objawów kompulsywnego objadania się.

Spokojnie, jego występowanie wcale nie musi świadczyć o występowaniu tego zaburzenia, jednak jeśli zauważymy u siebie takie tendencje warto przyjrzeć się temu głębiej. Jakie są inne objawy kompulsywnego objadania się?

Sztandarowym objawem są napady jedzenia, mimo że nie czujemy się głodni.

 

                  

 

Co się dzieje podczas tych napadów?

  • Nie kontrolujemy ilości pokarmu, jaką spożywamy
  • Jemy szybciej niż zazwyczaj
  • Nie zwracamy uwagi na to co jemy
  • Czujemy dyskomfort z powodu spożywania tak dużych ilości jedzenia, ale nie jesteśmy w stanie przestać
  • Jemy wtedy gdy jesteśmy sami
  • Mamy duże poczucie winy i wyrzuty sumienia z powodu, że zjedliśmy tak dużo
  • Jemy tak wiele, że czujemy się źle fizycznie.

 

Kompulsywne objadanie się - Test.

Co jeszcze powinno nas zaniepokoić? Grupa Anonimowych Żarłoków stworzyła Kwestionariusz Kompulsywnego Objadania Się.

Oto kilka pytań zawartych w kwestionariuszu, które warto sobie zadać, by sprawdzić czy jest się czym martwić:

  • Czy urządzam sobie uczty bez szczególnego powodu, jedząc czasem aż do momentu, gdy czuję się „napchany” lub wręcz chory?
  • Czy moje podejście do jedzenia wpływa na moje zdrowie i na mój tryb życia?
  • Czy sięgam po jedzenie, gdy jestem pod wpływem intensywnych emocji – zarówno przyjemnych, jak i nieprzyjemnych?
  • Czy podejmuję próby kontroli wagi poprzez głodówki lub drastyczne ograniczanie ilości przyjmowanego pokarmu?
  • Czy odczuwam potrzebę bezustannego żucia, picia płynów lub wkładania czegoś do ust – jedzenia, gumy do żucia, pastylek miętowych, cukierków?
  • Czy zbyt dużo czasu zajmują mi rozmyślania o jedzeniu, dywagacje czy i co zjem, planowanie kolejnych diet lub ćwiczeń fizycznych, bądź liczenie kalorii?

Odpowiedź „TAK” na większość tych pytań oczywiście nie oznacza, że cierpimy na to zaburzenie.

Jednak to sygnał, że warto obserwować swoje zachowania i zgłosić się do psychologa.
 

Kompulsywne objadanie się - przyczyny. Skąd to się bierze?
 

Okazuje się, że przyczyny kompulsywnego objadania mogą być złożone. Jako główne podłoże podaje się zaburzone mechanizmy regulowania emocji. Potocznie chodzi o to, że kompulsywne objadanie się ułatwia nam kontrolę nad emocjami. Może więc stać się naszym sposobem na rozładowanie napięcia, lub pozbycie się stresu czy lęku. Działa to na zasadzie odwrócenia uwagi. Na przykład: czujemy się mocno zdenerwowani. Zdenerwowanie jest tak silne, że staje się dla nas uciążliwe i męczące. Wtedy zaczynamy niekontrolowanie jeść. Dzięki czemu przekierowujemy naszą uwagę i skupiamy się tylko na tej czynności. Zapominamy o nieprzyjemnych uczuciach i uspokajamy się.

 

 

Podłoża tego zaburzenia dopatruje się również na gruncie neurologicznym. Chodzi o  wahania poziomu serotoniny, która to jest odpowiedzialna miedzy innymi  za regulacje apetytu i  uczucia głodu. Za te wahania odpowiedzialne mogą być drastyczne spadki wagi w krótkim czasie. Dlatego choroba ta dotyczy, ludzi, którzy często i szybko zrzucają duże ilości masy ciała np. sportowców lub osoby trenujące na siłowni.

Takie odchudzanie prowadzi do zmian fizjologicznych, obniżających poziom serotoniny w mózgu i powoduje nadmierny apetyt oraz zwiększa poczucie głodu.

Kompulsywne objadanie się, jak leczyć?

            Leczenie kompulsywnego objadania się odbywa się na dwa sposoby. Najważniejszą formą pomocy jest psychoterapia. Jej celem jest zwiększenie kontroli nad  objadaniem się oraz zmiana mechanizmu kontroli emocji.

Najbardziej polecana jest terapia poznawczo-behawioralna.

Praca skupia się głownie na zastąpieniu niepożądanych nawyków tymi pożądanymi oraz na zauważaniu pierwszych symptomów napadu  jedzenia i kontrolowaniu ich.

To wszystko odbywa się za pomocą sprawdzonych technik.

Oto kilka z nich, które powiedzą Ci jak przestać:

  • Technika rozpoznawania głodu - polega na obserwowaniu swojego zachowania związanego z jedzeniem i zapisywaniu naszych obserwacji w zeszycie. Tutaj głownie zwraca się uwagę na zachowania takie jak: ciągłe żucie czegoś, stałą potrzebę picia napojów, nawet gdy nie odczuwamy pragnienia. Następnie omawia się te zachowania z terapeutą. Ważne by umieć powiedzieć w jakich sytuacjach najczęściej one się pojawiają i jakie emocje nam wtedy towarzyszą. Dalej pracuje się nad nauką zauważania tych sygnałów i wypracowania odpowiednich reakcji na nie.
     
  • Prowadzenie notesu żywieniowego - tu skupiamy się na tym, co zjedliśmy danego dnia. Zapisujemy wszystko, nawet kostkę czekolady. To daje nam rzetelny obraz naszego profilu żywieniowego, dzięki czemu mamy „czarno na białym” ile zjedliśmy w określonym czasie. Takie dane pozwalają ocenić czy jest to wystarczające czy nie.
     
  • Technika odwracania uwagi - bardzo przydatna i skuteczna w momencie jej opanowania. Opracowuje się ją, kiedy nauczymy się już zauważać pierwsze objawy napadu. Chodzi o to, by w momencie kiedy czujemy, że jest on blisko, zająć się czymś innym. Na sesjach z terapeutą tworzy się listę rzeczy i czynności, które skutecznie odwrócą naszą uwagę od jedzenia.

 

Kompulsywne objadanie się - Jakie leki?

         Zaburzenie to leczy się również za pomocą leków. Taka terapia wymaga bycia w stałym kontakcie z lekarzem psychiatrą. To on ustala nam dawkę i monitoruje efekty. Leki, które tu się stosuje mają głownie działanie przeciwdepresyjne - to one stabilizują poziom serotoniny i regulują apetyt. Pomocne są też środki działające na ośrodek sytości.
 

Jak wygląda spotkanie z psychologiem?
 

         Warto wspomnieć, że terapia zazwyczaj trwa kilka do kilkunastu tygodni. Tyle czasu zajmuje nauczenie się pożądanych nawyków oraz reakcji na napady objadania się. Na pierwszym spotkaniu psycholog zazwyczaj przeprowadza wywiad. Pytania jakie mogą wówczas paść to:

  • Od jak dawna zauważamy objawy?
  • Jak często one występują?
  • W jakich sytuacjach się zdarzają?
  • Czy mamy jakieś przemyślenia, co mogło je spowodować? (czy  w naszym życiu wydarzyło się coś ważnego, trudnego dla nas?)
  • Co zazwyczaj jemy podczas napadów?
  • Jakie uczucia nam wtedy towarzyszą?

Psycholog zapyta również o naszą rodzinę, o to jak żyjemy, czym się zajmujemy, jak spędzamy wolny czas. To wszystko po to by móc zbudować sobie jasny obraz naszego funkcjonowania, który ułatwi znalezienie przyczyny i zastosowanie odpowiednich rozwiązań.

Na pierwszym spotkaniu ustala się również cel , jaki chcemy osiągnąć, przypuszczalny czas trwania terapii oraz jej plan. Dalsza terapia skupia się głownie na ustaleniu przyczyn oraz nauki jak radzić sobie z jedzeniem kompulsywnym.

 

Kiedy warto zgłosić się do psychologa?
 

Zawsze warto obserwować swoje zachowanie, zwłaszcza to, na które składają się czynności automatyczne.  Czasami dobrze jest zatrzymać się, zrobić pauzę i zastanowić nad intencją naszego działania. Zadać sobie pytanie: „Po co to robię?”, „Co ma mi to dać?”.

W kompulsywnym objadaniu się należy zwracać uwagę na to jak podchodzimy do jedzenia. Jakie myśli się z nim wiążą.

  • Cały dzień myślimy o kolejnym posiłku?
  • W głowie mamy obraz wielkiej uczty po powrocie do domu?
  • W nocy pędzimy do sklepu oddalonego o klika kilometrów, bo mamy nieodpartą ochotę na coś słodkiego i nic nie jest w stanie nas powstrzymać?

Jeśli zauważymy u siebie takie zachowania warto skonsultować się ze specjalistą. Im szybciej to zrobimy, tym łatwiej będzie się nam z tym uporać. Przy pierwszej weryfikacji bardzo pomocny może okazać się wspomniany już wcześniej Kwestionariusz Kompulsywnego Objadania Się. Oczywiście wynik pozytywny nie znaczy, że cierpimy na kompulsywne objadanie się ale może świadczyć o tym, że jesteśmy w grupie podwyższonego ryzyka.

 

Podsumowanie
 

         Objawy związane z kompulsywnym objadaniem się są bardzo uciążliwe i potrafią zaburzyć nasze codzienne funkcjonowanie. Oprócz nieodpartej potrzeby zjedzenia czegokolwiek dochodzą jeszcze poczucie winy i wyrzuty sumienia. To wszystko sprawia, że jest nam bardzo ciężko samemu sobie z tym poradzić. Dlatego tak ważne jest by w odpowiednim czasie zgłosić się do specjalisty, który da nam odpowiednie wsparcie, pomoże uporać się z objawami i  powie jak radzić sobie z kompulsywnym jedzeniem. 

 

        

 



Autor
Paulina Pawełczyk
Zobacz profil

KONSULT.EXPERT
TWÓJ OSOBISTY
SPECJALISTA ONLINE

najnowsze artykuły