Bariera językowa na emigracji. Z czego wynika i jak sobie z nią radzić?




29 lis , Paulina Pawełczyk
Tagi:


Decydujesz się na wyjazd za granice? Przygotowujesz plan działania, szukasz mieszkania i pracy.  Prawdopodobnie masz wiele obaw i lęków jak sobie poradzisz. Nie martwisz się tylko jednym... 

Językiem.

Bo przecież go znasz. Z angielskiego zawsze sobie radziłeś. Do tego oglądasz filmy z napisami i słuchasz piosenek; jakoś się dogadasz.  Angielski pojawia się wszędzie, w telewizji, intrenecie,  aplikacjach i programach komputerowych. Nie ma problemu.

Zaczynasz życie w nowym kraju i okazuje się, że z tym językiem wcale nie jest tak prosto. Masz trudności ze złożeniem zamówienia w kawiarni, a gdy ktoś zadaje Ci pytanie gorączkowo układasz w głowie jak odpowiedzieć. Każda sytuacja, w której musisz coś powiedzieć przyprawia Cię o zawrót głowy. Zaczynasz unikać ludzi i tym sposobem pogłębiasz swoją barierę językową.

 

W tym artykule dowiesz się:

  • Jak możesz przełamać bariery językowe?
  • Skąd się w ogóle biorą?

 

Bariera językowa to jedna z najbardziej dotkliwych trudności Polaków mieszkających za granicą, generująca wiele innych problemów.
 

Zobacz jakie jest 5 największych problemów emigrantów

 

Agata Smoleń przebadała Polaków na emigracji.

Badanie pokazało między innymi, że:

Barier językowych doświadcza większość Polaków przebywających na emigracji.

Według badaczki dzieje się tak, ponieważ nie mamy styczności z żywym językiem. Bo ten, którego uczymy się w szkole nie zawiera dialektów, odmian, potocznych zwrotów czy skrótów.

 

Skąd się biorą bariery językowe?

 

Bariery językowe powstają z wielu przyczyn, ale można je podzielić na dwie kategorie:

  • językowe
  • psychiczne
     

Agnieszka, która wraz z Kamilem prowadzi bloga o podróżach, językach, ciekawym życiu i ludziach w swoim wpisie na temat barier w mówieniu wymienia kilka istotnych powodów, przez które  boimy się mówić w obcym języku.


Oto kilka z nich:

 

Kompleksy

 

To jedna z naczelnych przyczyn barier językowych. Podłożem wszystkich kompleksów jest lęk. W tym przypadku jest to lęk przed ośmieszeniem. Boimy się, że zostaniemy niezrozumiani, źle wymówimy jakieś słowo, popełnimy błąd gramatyczny.

Oto wpis jeden z komentarzy na grupie na Facebooku Just Talk- For all English Learners zamieszczony przez autorkę we wpisie:

„Widzę że jest Nas dużo przeczytałam kilka komentarzy i też mam problem z barierą językową, rozumiem dużo po angielsku gorzej z mówieniem, gdy mam zacząć mówić to nie wiem jak co i wszystko zapominam być może jest to spowodowane tym że wstydzę się mówić niegramatycznie ehhh taka przypadłość ze szkoły”

Często jest też tak, że borykamy się ze strachem przed oceną. Każdy z nas chce wypaść jak najlepiej, zwłaszcza w nowym, nieznanym nam środowisku. Wymagamy od siebie perfekcji i  nie dajemy prawa do błędu. Dlatego gdy nie jesteśmy pewni jak brzmi dany zwrot, wolimy milczeć, niż zostać ocenieni negatywnie.

 

Brak wystarczającego słownictwa

 

To problem natury technicznej. Bo jak używać języka gdy nie mamy do tego podstawowych narzędzi w postaci słów, prawda?

Ale czy na pewno chodzi o niedobór słownictwa? Czy nie jest tak, że gdy chcemy coś powiedzieć po angielsku, najpierw układamy, w myślach, zdania po polsku, a potem próbujemy dosłownie przetłumaczyć słowo po słowie na język obcy?

Jeżeli nie znamy jakiegokolwiek słówka z tej układanki, to zamiast zastąpić je innym, podobnym, blokujemy się i odpuszczamy.  To nawyk wielu z nas.  Jak się okazuje problemem nie jest to, że nie znamy odpowiednio dużo słów, tylko to, że nie umiemy ich dobrze zastosować.

Agnieszka na swoim blogu daje wskazówkę jak można nad tym pracować:

„Oczywiście pamiętaj o codziennej nauce nowych słów, zwrotów i wyrażeń, bo tylko dzięki temu możesz wzbogacić swój słownik. Ucząc się mów, pisz i używaj nowych słów tak często jak tylko to możliwe.”

 

Maja Chaudhuri powiedziała, żeby koniecznie wstawić do tego artykułu jedną z najlepszych reklam (obejrzyj koniecznie, naprawdę!)

 

 

 

O barierach w komunikacji pisze też Ania na swoim blogu, która uczy angielskiego od 10 lat. Ania, w swojej pracy, łączy tradycyjne metody nauczania języka z technikami szybkiego uczenia się i zapamiętywania. Według niej bariery językowe nie wynikają tylko z nieznajomości języka. Wpływa na to jeszcze szereg innych czynników.

Stworzyła ona własną listę przyczyn barier językowych. 

Zdaniem Ani bariery językowe wynikają z:

 

Niepewności

 

Która wiąże się z obawą przed odezwaniem się. Strach jest tak duży, że robisz wszystko by mówić jak najmniej albo wcale.

 

Nieśmiałości

 

Może to być cecha wrodzona. W życiu wolisz bardziej obserwować niż mówić, a każde odezwanie się, nawet w gronie przyjaciół powoduje u Ciebie dreszcz emocji. Trudno Ci się komunikować w języku ojczystym, a co dopiero w obcym.

 

Perfekcjonizmu

 

Wszystko musisz robić najlepiej i bezbłędnie. Dlatego już na samą myśl, że możesz użyć niewłaściwej struktury gramatycznej, masz ciarki. Zniesiesz wszystko tylko nie to, że się pomyliłeś. Efektem tego jest to, że milczysz zamiast mówić.

 

Braku praktyki

 

Języka uczyłeś się kilka ładnych lat w szkole, robiłeś zadania, odrabiałeś prace domowe. Wiedziałeś jaki czasownik posiłkowy wstawić lub jakiego trybu warunkowego użyć. Jedyne czego zabrakło to ćwiczeń. I teraz gdy masz coś powiedzieć, w głowie robi się mętlik i wszystko Ci się miesza.

 

Niedouczenia

 

Języka uczyłeś się dawno i coś tam pamiętasz, ale niewiele. Pojedyncze słówka, kilka konstrukcji gramatycznych.

Według autorki tej listy „żeby prowadzić sensowną konwersację, nie wystarczy być na poziomie poczatkującym”. To być może  brzmieć brutalnie, ale trudno się z tym nie zgodzić.

 

Braku zdrowej oceny sytuacji

 

Po co uczyć się nudnej gramatyki, czasowników nieregularnych i innych technicznych szczegółów. Jeśli znasz słówka, to na pewno się dogadasz. Takie myślenie, to duży błąd. Bo jak zbudować dom bez fundamentów i rusztowania?

 

Braku miłości własnej
 

Sprawa jest prosta. Nie lubisz siebie gdy rozmawiasz w obcym języku. Bo wiesz, że dla Ciebie taka rozmowa nie jest naturalna. Cały czas myślisz co i jak powiedzieć. Nie czujesz się sobą i to sprawia, że trudno Ci mówić w innym języku.

 

Bariera językowa często równa się bariera psychiczna.

 

Powodów barier językowych jest wiele. Jak się nim przyjrzysz, bez problemu zauważysz, która z nich jest językowa, a która ma podłoże psychiczne. Warto również zwrócić uwagę na to, że wiele barier wynika  z lęku i strachu.

 

 

Jak przełamać barierę językową?

 

Naczelną zasadą w pokonywaniu barier językowych jest oswajanie języka. Chodzi o to żebyśmy poczuli, że dany język jest nam znany i możemy go używać naturalnie.

 

Jak to zrobić?

           

Ania, nauczycielka angielskiego i autorka bloga Englishmyway.pl proponuje:

 

Myśl po angielsku.

 

Na początku chodzi o to byśmy układali sobie w głowie małe sytuacje i wyobrażali je sobie, mówiąc po angielsku. Na przykład: chcemy iść po zakupy. Wiemy, co mamy kupić i  do jakiego sklepu się wybieramy.  Teraz zdajamy sobie pytanie: „Jak mogę to powiedzieć po angielsku?” W głowie tworzymy obraz i opisujemy go w innym języku. Z czasem będzie nam to przychodziło coraz łatwiej, aż w końcu nasze myśli z automatu przestawią się na język angielski.

 

Mów do siebie.

 

Zdaję sobie sprawę, że nie brzmi to za dobrze. Jednak tutaj chodzi o to by stworzyć sobie przestrzeń do mówienia, która będzie dla nas jak najbardziej bezpieczna. Siebie wstydzimy się najmniej. Więc gdy popełnimy błąd lub się zatniemy nic takiego się nie stanie, przecież nikt poza nami tego nie słyszał.

 

Agnieszka, która piszę bloga o podróżach mówi tak:

Żeby mówić po angielsku trzeba….mówić!” Podaje kilka wskazówek jak sobie to ułatwić:

 

Miej kontakt z angielskim codziennie.

 

To bardzo ważne, bo przyzwyczajasz się do języka i staje się ona dla Ciebie bardziej znany. Osłuchujesz się z jego brzmieniem, wymową, strukturami, a to wszystko sprawia, że jest on dla Ciebie łatwiejszy.

 

Otaczaj się językiem angielskim.

 

Zewsząd to tylko możliwe. Telewizja, radio tylko po angielsku. Internet również. Zaglądaj na strony anglojęzyczne, czytaj angielskie wiadomości, oglądaj angielskie filmy. Zmień język w telefonie i komputerze.

Oto co mówi Matt - jeden z członków grupy: Just Talk - For all English Learners,  którego wypowiedź na swoim blogu zamieściła Agnieszka.
 

„Włączajcie sobie po angielsku różne rzeczy, nawet nie musicie się na tym skupiać, niech podświadomość się z tym oswaja.”
 

Autorka bloga pisze o tym tak:

„Nie bój się słuchać i oglądać oryginalnych programów i filmów. Twoim początkowym celem nie jest zrozumienie! Twoim celem jest oswojenie się z nowym brzmieniem, z inną melodią, z innym językiem! Zaufaj mi, zrozumienie przyjdzie w swoim czasie POD WARUNKIEM, że będziesz regularnie i codziennie osłuchiwać się z językiem.”
 

Żeby te wszystkie metody były skuteczne, pamiętaj o jednym:

Daj sobie prawo do błędów. One są normalne gdy uczymy się czegoś nowego, bo pokazują z czym mamy trudności. Jeśli je zauważysz, będziesz mógł nauczyć się więcej.

 

Zobacz jak z barierą językową poradziła sobie Angelika, która mieszka w Cambridge w Wielkiej Brytanii i prowadzi inspirującego bloga o  podróżach, gotowaniu, swoich marzeniach i spostrzeżeniach.


Oto jej prawdziwa historia z barierą językową w roli głównej:

"Z barierą językową zmagałam się w życiu dwukrotnie. Pierwszy raz kiedy wyjechałam na Erasmusa do Włoch i nie znałam po włosku ani słowa. Zaczęłam wtedy uczęszczać na intensywny kurs językowy, ale przez dobre trzy miesiące nie rozmawiałam ze znajomymi po włosku.

Bałam się przełamać, ale bacznie słuchałam moich znajomych i współlokatorów, którzy już w tym języku mówili. Bardzo dużo dał mi kontakt z moją współlokatorką, która była Włoszką a jej angielski był nieco ograniczony. Chcąc nie chcąc powoli się przełamywałam i po 3 miesiącach potrafiłam porozmawiać na podstawowe tematy, zrobić bez problemu zakupy.

Miałam ogromne wsparcie przyjaciół, bo oni też tam byli, aby uczyć się języka więc często dyskutowaliśmy na różne językowe tematy, douczaliśmy się, słuchaliśmy starych włoskich piosenek, a przede wszystkim nie wstydziliśmy się pytać Włochów, którzy zawsze bardzo chętnie odpowiadali na nasze pytania. 

Włoskiego uczyłam się z przyjemnością i po zaledwie 9 miesiącach zdałam egzamin językowy i zdobyłam certyfikat na poziomie B2. Mówiłam płynnie, miałam piękny akcent, ale teraz po prawie 4 latach nieużywania tego języka wiele zapomniałam. 

Zupełnie inne mam odczucia do co języka angielskiego.

Kiedy zdecydowaliśmy się zamieszkać w Wielkiej Brytanii nie spodziewałam się, że bariera językowa będzie aż tak duża. Przecież tego języka uczyłam się od tylu lat!

Jednak rzeczywistość pokazała, że mimo dobrego angielskiego, aby myśleć o lepszej pracy ten poziom musi być zdecydowanie wyższy. Po tak dobrych doświadczeniach z kursem językowym we Włoszech zdecydowałam się właśnie na tę formę nauki. Trzy miesięczny kurs dał mi bardzo dużo, poprawiłam swoją gramatykę, usystematyzowałam wiedzę, rozbudowałam słownictwo. Ale to był dopiero początek.

Jesteśmy w Anglii od ponad 3 lat i cały czas się uczę.

Czytam książki i gazety po angielsku, oglądam filmy i seriale bez napisów, ale przede wszystkim rozmawiam z ludźmi. Mówię i słucham. Wyłapuję słówka, powiedzonka, które sprawiają, że mój angielski wskakuje na inny poziom. 

Tak naprawdę dopiero będąc w kraju, w którym używa się danego języka jesteśmy w stanie opanować go i posługiwać się nim w naturalny sposób.

Najważniejsze to odważyć się i zacząć mówić. Jednak niezwykle ważne jest również słuchanie i uczenie się od native speakerów.

Nie ma się czego bać!"
 

 

O swoich doświadczeniach z barierami w mówieniu opowiedziała również Ania Górecka, która mieszka w Londynie, ma swoją firmę i prowadzi bloga na temat biznesu i emigracji
 

"Wydaję mi się, że niezależnie od poziomu naszego języka przed wyjazdem, 
każdy Emigrant napotyka na początku swojej przygody  mniejszą lub większą blokadę/ barierę językową. 

Bierze się to z faktu, że nie mamy zwyczajnie kontaktu z żywym językiem i nagle połowa tego czego się nauczyliśmy wydaję nam się bezużyteczna. Wiedza wyniesiona ze szkoły niestety nie sprawdza się w prawdziwym życiu. Tracimy poczucie własnej wartości słysząc rozmowy rodowitych Brytyjczyków, ich piękny akcent. Nie rozumiemy wszystkiego, a słownictwo pozostaje wiele do życzenia.

I blokada gotowa. 

U mnie na szczęście nie było tak źle. Na początku emigracji trafiłam do pracy, gdzie było wiele osób z różnych krajów, którzy też robili błędy. Imponowali mi bo byli w Londynie znacznie dłużej i ich angielski był naprawdę dobry, ale miałam świadomość, że nie są bezbłędni.
To jest dobry sposób znaleźć pracę, gdzie przynajmniej część osób jest na podobnym poziomie językowym co Ty, a druga część to np. rodowici Anglicy, którzy będą Cię motywować do dalszej nauki.
Warto również regularnie oglądać brytyjską telewizje i różne programy, filmy z angielskimi napisami,  słuchać rozmów ludzi w metrze - otaczać się angielskim. Załatwiać różne rzeczy po angielsku co mieszkając na emigracji jest nieuniknione - chodzić do lekarza, banku, siłownię, na lunche do restauracji i tak dalej.  

Idealnie byłoby zaprzyjaźnić się z kimś,  z kim możemy rozmawiać tylko po angielsku.
Wszystkie te wskazówki przyczynią się, że nasza bariera językowa zniknie w dość szybkim tempie. Ważne to próbować i rozmawiać i nie przejmować się co pomyślą o nas inni albo jakiego czasu użyliśmy."

 

Podsumowanie

 

Barier językowych doświadcza znaczna część Polaków mieszkających za granicą. W dużej mierze są one spowodowane lękiem przed negatywną oceną, niepewnością i chęcią jak najlepszego zaprezentowania się w nowym otoczeniu.

Bariery językowe można skutecznie przełamać. Kluczem do sukcesu jest stopniowe oswajanie języka. Ważne jest również by nie oczekiwać efektów od razu. Nie da się w jeden dzień przełamać bariery w mówieniu. Metoda małych kroków jest tutaj najlepszym rozwiązaniem.

 

Na koniec mam dla Ciebie świetne video Madame Poliglot, która sama nazywa się „Panią od języków obcych”. Prowadzi bloga językowego, na którym zmieściła filmik: „Jak pokonać barierę mówienia w języku obcym” (niestety nie da się go umieścić bezpośrednio na stronie)

 

 



Autor
Paulina Pawełczyk
Zobacz profil

KONSULT.EXPERT
TWÓJ OSOBISTY
SPECJALISTA ONLINE

najnowsze artykuły